Pesten op het werk

 

Wat?

Pesten op het werk wordt ‘mobbing’ genoemd. Mobbing gaat eigenlijk verder dan pesten. Bij mobbing wordt een persoon systematisch gepest en afgeschilderd als het "zwarte schaap" in een werkomgeving.
Sinds 2011, met de introductie van het Sociaal Strafwetboek (SSW) is mobbing strafrechtelijk misdrijf geworden.  Het artikel (119) luidt als volgt: "Geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk met een sanctie van niveau 4 wordt bestraft, hij die in contact treedt met de werknemers bij de uitvoering van hun werk en die geweld, pesterijen of ongewenst seksueel gedrag op het werk begaat in overtreding op de wet van 4 augustus 1996 betreffende het welzijn van de werknemers bij de uitvoering van hun werk."
 

Het Koninklijk Besluit van 17 mei 2007 hanteert i.v.m. mobbing volgende definities:

  • Geweld op het werk wordt gedefinieerd als elke feitelijkheid waarbij een persoon psychisch of fysiek wordt bedreigd of aangevallen bij de uitvoering van het werk. Geweld op het werk uit zich hoofdzakelijk door handelingen die op een bepaald ogenblik gesteld worden, zoals:

    • Bedreigingen

    • Fysieke agressie: directe slagen maar ook bedreigingen bij een gewapende overval, ...

    • Verbale agressie: beschimpingen, beledigingen, pesterijen

  • Ongewenst seksueel gedrag op het werk wordt gedefinieerd als elke vorm van ongewenst verbaal, niet-verbaal of lichamelijk gedrag met een seksuele connotatie dat als doel of gevolg heeft dat de waardigheid van een persoon wordt aangetast of een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd. Ongewenst seksueel gedrag op het werk kan zich op verschillende wijzen uiten, zowel fysiek als verbaal. Het kan gaan om:

    • Lonken of wellustige blikken

    • Dubbelzinnige opmerkingen of insinuaties

    • Tonen van pornografisch materiaal (foto's, teksten, video's…)

    • Compromitterende voorstellen

    • Aanrakingen, slagen en verwondingen, verkrachting …

  • Pesterijen op het werk worden gedefinieerd als meerdere gelijkaardige of uiteenlopende onrechtmatige gedragingen, buiten of binnen de onderneming of instelling, die plaats hebben gedurende een bepaalde tijd die tot doel of gevolg hebben dat de persoonlijkheid, de waardigheid of de fysieke of psychische integriteit van een persoon bij de uitvoering van het werk wordt aangetast, dat zijn betrekking in gevaar wordt gebracht of dat een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende omgeving wordt gecreëerd dat zich inzonderheid uit in woorden, bedreigingen, handelingen, gebaren of eenzijdige geschriften. De constitutieve elementen van pesterijen zijn het onrechtmatig karakter van de gedragingen, de herhaling ervan in de tijd en de gevolgen ervan.
    Het hoeft niet noodzakelijk te gaan om hetzelfde gedrag dat zich herhaalt. Het is voldoende dat de gedragingen - zelfs van verschillende aard - zich voordoen gedurende een bepaalde tijd. Voorbeelden zijn onder andere:

    • Roddelen
    • Uitlachen, lachen met iemands kledij, gewoontes...
    • Te veel werk geven
    • Foutieve informatie over iemand verspreiden
    • Overdreven bekritiseren...

       

Cijfers

Uit een onderzoek uitgevoerd in Vlaanderen (2010) blijkt dat 8,3% af en toe gepest wordt, terwijl 9,5% regelmatig pesten ondergaat. Hiervan wordt in het onderzoek 3,6% als ernstig en zwaar pesten bestempeld. Er bestaat geen significant verschil tussen mannen en vrouwen. (1)
Op Europees niveau blijkt dat twee procent van de Europese werknemers - 3 miljoen mensen - zegt in de loop van het jaar geconfronteerd te zijn geweest met fysiek geweld van collega’s.
Volgens een enquête die Securex uitvoerde, is 11% van de Belgische actieve bevolking het slachtoffer van pesterijen, waarvan 3,9% te maken heeft met ongewenst seksueel gedrag.

 

Vormen

Pesterijen op het werk kunnen zich op verschillende manieren uiten:

  • Een persoon isoleren door hem te negeren, door de collega's te verbieden met hem te praten, hem niet uit te nodigen op vergaderingen, verhinderen dat de persoon zich uitdrukt door hem voortdurend te onderbreken, of systematisch te bekritiseren

  • Een persoon in diskrediet brengen door hem geen enkele taak te geven, hem enkel nutteloze of onmogelijke opdrachten op te leggen, hem de nodige informatie voor de uitoefening van zijn functie onthouden, hem te overladen met werk

  • De persoonlijkheid van iemand als individu aantasten door hem te kleineren, door roddels over hem te verspreiden, kritiek te uiten op zijn religieuze overtuiging, zijn afkomst, zijn privéleven, ...

 

Meer informatie

Specifieke informatie over dit thema vind je onder meer op www.pestenophetwerk.net, www.sasam.be (Stichting Anti Stalking Anti Mobbing), meer informatie over het psychosociale welzijn op het werk vind je op www.respectophetwerk.be. Voor algemene hulp kan je op deze site terecht, zie de rubriek waar kan je terecht.

 (1) http://www.academia.edu/321525/Exploring_Risk_Groups_and_Risk_Factors_for_Workplace_Bullying