Partnergeweld kent geen kleur

   

Wat?

Een aantal internationale studies rond partnergeweld tonen aan dat partnergeweld geen typisch ‘autochtoon’ of ‘westers’ probleem is, maar een mondiaal voorkomend probleem.

 

Cijfers

In België is er nog geen specifiek onderzoek gevoerd naar partnergeweld bij allochtonen, misschien net daarom doen nog heel wat vooroordelen de ronde. Eén daarvan is dat partnergeweld meer zou voorkomen bij minderheidsgroepen, iets wat zonder wetenschappelijk cijfermateriaal niet te controleren valt.
 
Noch uit wetenschappelijk onderzoek, noch vanuit de ervaringen van de hulpverleners, komt naar voor dat de oorzaken voor het geweld terug te vinden zijn in de godsdienst of de cultuur. Het zijn vooral situationele en interactionele stressfactoren die leiden naar geweld. Met andere woorden, onder hoge spanning of druk staan is een gekend risicofactor voor geweld. 
Wel is het zo dat bepaalde groepen allochtonen een grotere kans hebben om met dergelijke factoren geconfronteerd te worden. Voorbeelden zijn :
  • Migratie naar een ander land
    Mensen komen in een onbekende omgeving wonen, waar ze de gebruiken en gewoontes (nog) niet kennen. Vaak komen ze ook in een lagere sociaal-economische klasse terecht.
  • Hogere werkloosheidsgraad
    Taalbarrières, het niet erkennen van buitenlandse diploma’s en/of discriminatie leiden tot hogere werkloosheidsgraad.
  • Problemen op de arbeidsplaats
  • Slachtoffer worden van discriminatie

Elk onderzoek rond partnergeweld kampt met een belangrijke onderrapportage. Bij allochtonen zijn de cijfers naar alle waarschijnlijkheid nog minder betrouwbaar, te wijten aan het gesloten karakter  van die groepen, de taalbarrière, het feit dat ze hun weg in het hulpverleningslandschap niet vinden en het verschil in visie op geweld. Zo is het verbod om de woning te verlaten of de plicht om de echtgenoot seksueel ter wille te zijn, voor sommige allochtone vrouwen (meer) aanvaardbaar of “normaler”.

 

Vormen

De gelijkenissen tussen het geweld bij autochtonen en allochtonen overtreffen ruimschoots de verschillen. Toch zijn er een aantal specifieke vormen eigen aan de allochtone gemeenschap:

  • Uithuwelijken, gaande van gearrangeerde huwelijken, een overeenkomst tussen man en vrouw die wordt goedgekeurd door de twee families, tot gedwongen huwelijken waarbij de partners niet de keuze hebben het huwelijk te weigeren.
  • Daarmee samenhangend de problematiek van nieuwkomerbruiden en –bruidegommen. Zij krijgen te maken met bijv. psychologische of fysieke druk van de inwonende schoonfamilie of er wordt hen toegang tot taallessen ontzegd, waardoor ze in een isolement terechtkomen. Het risico op isolering of opsluiting is het grootst bij vrouwen.
  • Eerwraak krijgt veel aandacht in de media, maar vormt, relatief gezien, een miniem deel van de problematiek. Meer informatie over deze specifieke problematiek vind je op onze thema-pagina Eergerelateerd Geweld.


Gevolgen

Door de mishandeling wordt het slachtoffer bang voor andere personen en situaties. Men is zelf niet in staat om het geweld te doen stoppen, maar probeert het wel te voorkomen of tegen te gaan. De gevolgen van de mishandeling voor het slachtoffer zijn onder meer:

  • Zeer negatief zelfbeeld en twijfels over zichzelf en het eigen kunnen. Schuldgevoelens tegenover de kinderen waardoor de relatie met de kinderen nog meer onder druk komt te staan. Op termijn kan dat  naar een toestand van onverschilligheid en totale weerloosheid leiden.
  • Isolement: een groot wantrouwen tegenover andere mensen en een grote angst voor het onbekende. Schaamte, vooroordelen en schuldgevoelens over de gewelddadige situatie zorgen eroor dat het slachtoffer vaak (te) lang zwijgt. Ze ondernemen pas stappen als de situatie volledig uit de hand dreigt te lopen, voor zichzelf of voor de kinderen.
  • Verslavingsproblematiek: eten, medicijnen, alcohol...
  • Medische lijdensweg, zowel door de fysieke gevolgen van het geweld als door de psychische. Die problemen kunnen verder escaleren in financiële problemen door de kosten voor raadpleging, verzorging en verpleging, maar bijvoorbeeld ook door ontslag op het werk door overdreven ziekteverzuim.

  

Meer informatie

Voor specifieke informatie en hulp kan je terecht op het nummer: 1712 of op www.caw.be
Voor algemene hulp zie de rubriek waar kan je terecht.