(Cyber)Pesten

  

Wat?

Maar al te vaak worden pesten en plagen met elkaar verward, terwijl pesten heel wat ernstiger en ingrijpender is. Het onderscheid zit hem in de volgende kenmerken:

  • Pesten gebeurt met voorbedachten rade
  • Er is een ongelijke machtsverhouding tussen dader en slachtoffer
  • Steeds hetzelfde slachtoffer wordt gepest
  • Een groep staat tegenover een individu
  • Het slachtoffer wordt geïsoleerd
  • De gevolgen zijn zwaar en het herstel verloopt moeizaam.


Pesten kan zowel op school, op straat als thuis gebeuren. Wanneer er thuis gepest wordt, kunnen we ook over mishandeling spreken. Cyberpesten is een vorm van pesten waarbij de pesters herhaaldelijk gebruik maken van elektronische media zoals internet of mobiele telefonie. We spreken van cyberpesten als zowel dader als slachtoffer een kind of jongere is. Wanneer er volwassenen bij betrokken zijn, spreekt men eerder over cyberstalken of lastig vallen.

 

Cijfers

Begin 2014 publiceerde Klasse de resultaten van een onderzoek onder 1200 schoolkinderen van het vijfde en zesde leerjaar. De helft geeft toe dat ze wel eens gepest worden. 1 op 7 kinderen is zowel dader als slachtoffer. Bovendien vinden de kinderen dat volwassenen vaak niet goed reageren en het daarmee erger nog erger maken (1)
 
Een rapport van Unicef  (2009-2010) stelt dat 4 op de 10 kinderen in België te maken krijgt met pesten. Unicef concludeert ook in het rapport dat in België pesten is toegekomen ten opzichte van 1999. (2)
 
De Stichting ‘Kies kleur tegen pesten’ meldt dat meer dan 30 000 jongeren jaarlijks op intense manier gepest worden in Vlaamse scholen. Ook hun cijfers over cyberpesten zijn schrikbarend hoog: 
  • 1 op 3  kinderen/jongeren wordt geconfronteerd met cyberpesten.
  • 1 op 5 kinderen/jongeren heeft al eens gecyberpest.


Vormen

Pesten komt voor in verschillende vormen:

  • Verbaal: vernederen, bedreigen, ...
  • Non-verbaal: schoppen, slaan, duwen, ...
  • Achtervolgen: achternalopen, opsluiten, in de val laten lopen, ...
  • Uitsluiten: niet praten, niet reageren, negeren, ...
  • Stelen of vernietigen van bezittingen: afpakken, beschadigen, breken, ...
  • Afpersing: geld, spullen, diensten, ...

 

Mogelijke vormen van cyberpesten zijn:

  • In iemands e-mailinbox inbreken en het paswoord veranderen
  • Inbreken in de computer van iemand anders en persoonlijke informatie stelen
  • Iemand beledigen of bedreigen via internet of gsm
  • Vertrouwelijke of beschamende dingen over iemand verspreiden via internet of gsm
  • Op een website een stemming houden over een bepaald persoon
  • Roddels verspreiden via internet of gsm
  • ...

 

Oorzaken

Uit onderzoek blijkt dat het niet het gepeste kind is dat met een probleem zit, maar wel de pester die op deze manier een uitlaatklep voor zijn frustraties zoekt. Redenen voor het pestgedrag zijn onder meer:

  • Verveling
  • Wraakgevoelens
  • Jaloezie: op schoolresultaten, liefje, geluk, financiële middelen
  • Ze worden zelf gepest en zoeken daarom een ander slachtoffer
  • Ze bevinden zich thuis in een moeilijke situatie: echtscheidings- of relatieproblemen, fysieke of psychische mishandeling, te strenge opvoeding, onderdrukt door broer of zus.

 

Gevolgen

Vaak zijn de gevolgen van cyberpesten nog zwaarder dan die van het gewone pesten. Cyberpesterijen zijn harder door het ontbreken van online-omgangsvormen en de anonimiteit van de dader. Het publiek is groter, iedereen kan de pesterijen lezen en ze blijven actief tot ze van het internet verwijderd worden. De pester ziet niet hoe kwetsend zijn daden zijn, door de digitale afstand lijkt cyberpesten helemaal zo erg niet.


Meer informatie

Specifieke informatie over dit thema vind je onder meer op www.kieskleurtegenpesten.be. of www.slatoe.be (Leuven).

In Nederland is er een website gelanceerd die kinderen en jongeren tips geeft over hoe ze het (cyber)pesten zelf kunnen helpen oplossen: http://www.digitaalpesten.nl/hoe-los-ik-het-zelf-op 


Voor algemene hulp kan je op deze site terecht, zie waar kan je terecht.

(1) http://www.klasse.be/ouders/37418/het-pestonderzoek-van-klasse-de-resultaten/

(2) http://www.klasse.be/ouders/34050/pesten-slechte-punten-voor-belgie/